Category: สาระความรู้

สำหรับผู้ที่สนใจการปั้น และนักปั้นคงปฏิเสธไม่ได้ว่าดินปั้นเป็นส่วนประกอบสำคัญอันหนึ่งในการสร้างผลงานให้ได้ตามที่ใจเราต้องการ แต่ในท้องตลาดมีดินปั้นให้เลือกใช้หลายแบบ หลายชนิด แต่ละชนิดก็มีราคาแตกต่างกันไปตามคุณภาพ และแหล่งผลิต แล้วเราจะเลือกดินชนิดไหนกันดี เรามาหาคำตอบกันจากบทความนี้กันเลยครับ

วิธีการแบ่งประเภทวัสดุปั้น สามารถแบ่งจาก
1. ลักษณะวัตถุดิบที่เป็นส่วนผสม เช่น ดินเยื่อกระดาษ ก็มีส่วนผสมของเยื่อกระดาษที่เป็นไฟเบอร์ หรือ ดินทั่วไป เป็นดินที่พบในพื้นที่ มีเนื้อดินและน้ำเป็นส่วนประกอบหลัก หรือ ดินผสม หรือ Compound Clay เป็นดินที่ผสมจากแร่ธาตุต่างๆคล้ายดินปั้นเซรามิก หรือ Polymer Clay เป็นดินที่มีพลาสติกเป็นส่วนผสมหลัก เป็นต้น
2. ลักษณะของการแห้งตัว เช่น Air-dry Clay เป็นดินที่ปล่อยไว้ในอากาศก็จะแห้งเอง หรือ Oil-based Clay เป็นดินที่ไม่แห้งแข็งตัวในอุณหภูมิห้อง เป็นต้น
3. ลักษณะตามการใช้งาน เช่น Industrial Clay ที่ใช้ในการออกแบบยานยนต์, Professional Clay เป็นดินที่ศิลปินใช้ในการขึ้นรูปงานต่างๆ, Hobby Clay เป็นสำหรับเด็ก เป็นต้น

การจัดกลุ่มประเภทของวัสดุปั้นหลักๆ มีดังนี้
1. Air-dry Clay
เป็นดินที่แห้งแข็งตัวเองตามสภาพอากาศ หลังจากเปิดออกมาใช้แล้ว เมื่อปล่อยไว้ที่อุณหภูมิห้องจะค่อยๆแข็งตัวเอง ส่วนมากจะแห้งแข็งตัวในเวลาประมาณ 24 ชม. ดังนั้นหากต้องการทำงานข้ามวัน หรือเก็บดินจะต้องห่อให้มิดชิดไม่ให้สัมผัสกับอากาศภายนอกซึ่งจะทำให้ดินสูญเสียความชื้นไป ดังนั้นการเก็บรักษาดินประเภทนี้ให้มีอายุยาวควรเก็บไว้ในกล่องสูญากาศที่มียางกันอากาศเข้า และห้ามเอาผงดูดความชื้นใส่ไว้ในกล่องเด็ดขาด ดินแบบ Air-dry มีเนื้อหลายแบบ ที่จริงดินเหนียวก็เป็นดินในกลุ่มนี้เช่นเดียวกัน แต่เนื่องจากคุณสมบัติของดินตามธรรมชาติที่ไม่ค่อยสม่ำเสมอ ผู้ผลิตต่างๆจึงคิดสูตรผสมดินเฉพาะของตัวเองขึ้นมา ในไทยที่รู้จักดีก็คือ ดินเยื่อกระดาษ หรือ home spun นอกจากดินตัวนี้ในกลุ่มศิลปินที่ทำ Ball Joint Doll ก็มักจะชอบใช้ดิน Air-dry ในตระกูล La Doll ที่มีส่วนผสมหลักเป็นแร่ธรรมชาติซึ่งมีเนื้อละเอียด สามารถขัดแต่ง ทำสีได้ดีหลังแห้งเช่นกัน (ดูสินค้า คลิ๊ก)

2. Polymer Clay
เป็นดินที่มีส่วนผสมหลักเป็นพลาสติก ส่วนมากจะทำจากพลาสติกชนิด PVC ดังนั้นจึงน่าจะเรียกว่าพลาสติกปั้นได้ มากกว่าดินปั้น ติดชนิดนี้ส่วนมากผู้ผลิตมักออกแบบให้ดินไม่แข็งตัวในสภาพอากาศปกติ แต่จะมีการเซ็ตตัวเมื่อนำไปผ่านความร้อน เมื่อผ่านความร้อนในอุณหภูมิที่กำหนดแล้วกาวในเนื้อดินจะเปลี่ยนสภาพเป็นของแข็งทำให้วัสดุกลายเป็นพลาสติก จึงทำให้คุณสมบัติหลังอบกลายเป็นพลาสติกแข็งที่สามารถขัดแต่ง และทำสีได้โดยไม่ดูดสีเหมือนโมเดลพลาสติกทั่วไป ดินชนิดนี้ตอนปั้นใช้งานได้ง่ายไม่ต้องห่วงเรื่องระยะเวลาในการปั้นเพราะมันไม่แข็งตัวไปก่อนหากไม่ผ่านความร้อน การเก็บรักษาดินที่ยังใช้ไม่หมดควรเก็บไว้ในที่ที่ไม่ร้อน ให้มีอุณหภูมิเฉลี่ยที่ 25-27 องศา หากเก็บในที่ร้อนกว่านี้ไม่ควรเก็บไว้นานเนื่องจากเนื้อดินจะแข็งขึ้นและอาจกรอบได้ หากดินกรอบเพราะอุณหภูมิห้องที่สูงเกินไปก็ยังสามารถแก้ไขได้ด้วยการนวดเข้ากันกับ Mineral Oil ซึ่งจะช่วยให้ดินกลับสภาพเดิมได้ ถ้ายังไม่ได้อบ ดินกลุ่มนี้ได้แก่ดินในตระกลู Sculpey และ Super Sculpey (ดูสินค้า คลิ๊ก)

 

3. Oil-based Clay
เป็นดินที่ไม่แห้งแข็งเองในสภาพอากาศปกติที่เรารู้จักกันดีในชื่อ “ดินน้ำมัน” ดินประเภทนี้มีส่วนผสมของน้ำมันซึ่งไม่ระเหยในอุณหภูมิปกติจึงสามารถปั้นไปได้เรื่อยๆไม่ต้องดูแลอะไรมากระหว่างการปั้นเหมือน Air-dry Clay และเนื่องจากที่มันไม่แข้งตัวจึงมีความสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ตลอด ศิลปินต่างประเทศหลายก็ชอบใช้ดินน้ำมันในการขึ้นชิ้นงานต้นแบบ จากใช้เทคนิคการทำพิมพ์หล่อเพื่อเปลี่ยนงานไปเป็นวัสดุที่ต้องการ “ดินน้ำมัน” นั้นไม่ได้มีเฉพาะเกรดที่ให้เด็กปั้นเล่นเท่านั้น ดินน้ำมันเกรดมืออาชีพจะมีเนื้อละเอียดปั้นได้ง่าย และมีความแข็งให้เลือกได้ส่วนมากมี 3 ระดับ แต่ที่เหมาะกับอุณหภูมิในบ้านเราที่ทำให้เก็บรายละเอียดได้ง่ายและรักษารายละเอียดได้ดีก็ใช้กันที่ Medium และ Hard ดินตัวนี้ก็มีผู้ผลิตอย่าง Chavant ซึ่งผลิตดินสำหรับงานประติมากรรมโดยเฉพาะมากว่าร้อยปี และผู้ผลิตรุ่นใหม่อย่าง Monster Clay ที่ผลิตดินน้ำมันที่สามารถหล่อเพื่อไปทำงานหล่อ แล้วนำกลับมาเก็บงานต่อได้เป็นต้น (ดูสินค้า คลิ๊ก)

4. Wax Clay
เป็นดินที่มีขี้ผึ้งเป็นส่วนประกอบหลักจึงสามารถหลอมในเตาและนำกลับมาใช้งานได้ จริงๆในบ้านเราก็มีการทำดินชนิดนี้ใช้เองด้วยการต้มดินน้ำมัน ผสมกับขี้ผึ้งให้เข้ากัน ทำให้เพิ่มความแข็งของเนื้อดิน และได้คุณสมบัติที่สามารถแกะลวดลายได้ของขี้ผึ้งเข้ามา แต่ปัญหาที่มักพบในการผสมเองคือคุณสมบัติของดินที่ผสมเองมักไม่เที่ยงตรงนัก เนื่องจากวัตถุดิบที่นำมาเป็นส่วนประกอบมักไม่ค่อยคงที่ในแต่ละล็อต รวมถึงความเหนื่อยและเวลาที่ต้องใช้ในการผสมเคี่ยวดินและรอให้แข็งตัวเพื่อจะใช้งานมีมากพอสมควร ด้วยความที่เป็นดินขี้ผึ้ง จึงสามารถใช้เทคนิคและเครื่องมือต่างจากงานปั้นดินทั่วไป ทำให้แกะและเก็บรายละเอียดได้เล็กและคมต่างจากดินประเภทอื่นๆ ดินในกลุ่มนี้ได้แก่ ดิน Castilene ของ Chavant (ดูสินค้า คลิ๊ก)

5. Industrial Clay
เป็นดินที่ใช้ในการขึ้นโมเดลยานพาหนะ รถยนต์ ผลิตภัณฑ์ ซึ่งมักจะมีผิวเป็นโค้งใหญ่ๆต่อเนื่องกันไป ต่างจากงานประติมากรรม หรืองาน Statue/Art Toy ที่เป็นงานที่มีรายละเอียดเล็กๆมากกว่า ดินชนิดนี้เป็นดินที่มีความแข็งในอุณหภูมิห้อง และต้องอบให้นิ่มเพื่อขึ้นโครงสร้างบนแบบโครงโฟมหรือโครงไม้ จากนั้นใช้เครื่องมือขูดปรับแต่งผิวให้ได้รูปทรงที่ต้องการ ดินชนิดนี้มักผสมสูตรมาให้มีความแข็งพอที่จะทำแบบสำหรับพิมพ์ไฟเบอร์ต่อได้ทันที จึงมักใช้กันมาในวงการออกแบบยานยนต์ และชุดแต่งรถยนต์ ดินในกลุ่มนี้ได้แก่ดิน Nendo Clay Plus (ดูสินค้า คลิ๊ก)

6. Epoxy Clay
เป็นดินปั้นที่มีเนื้อเป็น พลาสติก ซึ่งจะปั้นได้หลังจากนำส่วนประกอบ A และ B มาผสมให้เข้ากัน เนื้อพลาสติกจะเกิดปฏิกริยาคายความร้อนออกมาก และจะค่อยๆแข็งตัว ซึ่งจะแข็งตัวเร็วช้าจะขึ้นกับสัดส่วนในการผสม และสเปคของสูตรที่ผู้ผลิตออกแบบไว้ ดินชนิดนี้มีประโยชน์มากในการเก็บงานเล็กๆที่มีความละเอียดและบาง เนื่องจากตัว Epoxy มีความแข็งแรงสูงมาก ในการใช้งานอื่นๆ Epoxy ใช้เป็นกาวที่รับแรงดึงได้หลายร้อยกิโลกรัม จึงมีคุณสมบัติที่แข็งแรงอยู่แล้วเป็นพื้นฐาน แต่คนที่จะใช้ดินชนิดนี้ในการทำงานก็ต้องมีทักษะและความเร็วในระดับหนึ่งที่จะปั้นงานเสร็จก่อนที่ดินจะเซ็ตตัว เพราะพอมันเซ็ตตัวสมบูรณ์แล้วมันแข็งมากแทบจะทำอะไรต่อด้วยเครื่องมือเบาไม่ได้เลย

มีเพื่อนๆถามมาเรื่องดินปั้น ADMIN ขอตอบตรงนี้เผื่อคนอื่นๆด้วยเลยนะครับ

– Chanvant NSP และ Clayette เป็นดินน้ำมัน ดังนั้นจึงไม่แห้งที่อุณหภูมิปกติ ทั้งสองตัวเป็นดินที่พัฒนาขึ้นมาเพื่องาน sculpture โดยเฉพาะ สองตัวนี้ต่างกันที่ 1. สี NSP สีน้ำตาล Clayette สีขาวนวล 2. ส่วนผสม NSP จะมีเนื่อที่เป็น Texture มากกว่า Clayette และมีลักษณะการใช้งานได้คล้ายดินน้ำมันปกติคือ เอาไปหลอมได้กับขี้ผึ้ง (ถ้าแข็งไม่พอ แต่จริงๆก็แข็งอยู่แล้ว) พอเย็นแล้วแข็งตัวนำมาปั้นต่อได้ไม่เสียคุณสมบัติ 3. ส่วนผสมของ Clayette จะเนื้อเนียนมาก เป็นสูตรเฉพาะของ chavant อยู่ตัวที่อุณหภูมิปกติ ตัวนี้เอาไปหลอมไม่ได้เพราะเนื้อจะแตกตัว แต่ก็เก็บรายละเอียดได้ดีมากๆ ทั้งสองตัวสามารถนำไปทำแบบ เพื่อหล่อซิลิโคนโมลได้ทันที เพราะไม่มีกำมะถันผสมอยู่ ข้อดีอีกอย่างของดินแบบนี้คือพอทำพิมพ์ซิลิโคนเสร็จก็สามารถรื้อนำกลับมาใช้ใหม่ได้ (ดูสินค้าได้ที่นี่)

– Chavant Fill-it เป็นดินน้ำมันเฉพาะเพื่อการทำพิมพ์หล่อซิลิโคน ดินนี้มีเนื้อเนียน และนุ่มเป็นพิเศษ สามารถแทรกเข้าไปอุดรอยต่อ และรายละเอียดเล็กๆของชั้นงาน เพื่อกันไม่ให้ซิลิโคนไหลเข้าไปในร่องได้ดีเยี่ยม รวมทั้งยังใช้เป็นดินอุดตามขอบไม้แบบได้ด้วยเช่นกัน (ดูสินค้าได้ที่นี่)

  cr. The Erudit by Victor Gully

– La Doll / La Doll Premier / La Doll PreMix เป็นดินประเภท Air-dried Clay ที่แห้งแข็งตัวเองเมื่อทิ้งไว้เฉย ๆ ดินยี่ห้อนี้มีส่วนผสมของ Compound Clay แบบดินเซรามิกส์ที่มีส่วนประกอบเป็นแร่ธาตุจากหินที่นำมาบดเป็นแป้งผสมเป็นดินเป็นหลัก จึงมีเนื้อสำผัสที่ละเอียด และความแข็งแรงสูงหลังจากแห้ง นอกจากความแข็งก็ได้น้ำหนักที่มากตามมาด้วย ผู้ผลิตเลยมีการปรับสูตรออกตามหลังอีก 2 สูตรได้แก่ La Doll Premier กับ La Doll Pre Mix ความต่างคือน้ำหนักของดินที่เบาที่สุดในตระกูล และเบารองลงมา ซึ่งก็แปรผันกับความแข็งแรงด้วย ถ้าต้องการให้งานที่มีลักษณะชิ้นใหญ่หนาแข็งแรงมาก ๆ ก็ควรใช้ La Doll ธรรมดา (ตัวที่ 2) แต่ถ้าทำงานชิ้นบาง มีลักษณะเป็นผืน ตัว La Doll Premier (ตัวหลังสุด) ก็จะเหมาะสมกว่าเนื่องจากน้ำหนักไม่มาก ก็จะสามารถคงรูปได้ดี ลักษณะงานที่มีการเอาไปใช้บ่อย คือ งานปั้น Ball Joint Doll หรือ BJD (ดูสินค้าได้ที่นี่)

cr. Sculpting doll’s ear ( airdry clay “La Doll” ) by Мария Пикунова (ดู Clip)

– Chavant Castilene เป็นดินปั้นสูตรพิเศษของ Chavant ที่เป็นผู้ผลิตดินให้กับศิลปินในประเทศสหรัฐอเมริกามายาวนานกว่า 100 ปี ที่เป็นลูกครึ่งระหว่าง WAX และ Clay คือมีคุณสมบัติความแข็งคล้ายขี้ผึ้งคือแข็งที่อุณหภูมิปกติ และอ่อนตัวเมื่อได้รับความร้อน แต่ก็ไม่แตกเป็นเกล็ด (Brittle) เหมือนขี้ผึ้งธรรมชาติ ทำให้สามารถปั้นนวดขึ้นรูปได้เหมือนดินใขณะที่มันอุ่น ๆ และพอมันเย็นตัวลงจะแข็งเหมือนขี้ผึ้ง ทำให้สามารถใช้เทคนิคแกะ ขูด แต่งเพื่อเก็บรายละเอียดคม ๆ ได้อย่างดี ดินตัวนี้เป็นที่นิยมของศิลปิน Art Toy และนักปั้น Character ที่ปั้นงานขนาดไม่ใหญ่มากเพราะสามารถใช้เทคนิคได้หลากหลายเพื่อเก็บรายละเอียดได้ดี นอกจากนั้นด้วยความแข็งที่มี ทำให้มันเหมาะกับการใช้เป็นต้นแบบในงานหล่อแม่พิมพ์อีกด้วย รวมถึงสามารถใช้เป็นแบบสำหรับการหล่อแบบ Lost Wax ก็ได้ (ดูสินค้าได้ที่นี่)

cr. Han & Greedo by G Marquez

– Super Sculpey / Super Sculpey Firm / Super Sculpey Medium เป็น Polymer Clay ซึ่งส่วนผสมของมันเป็นพลาสติกที่มีสารเชื่อมที่จะเกิดการแข็งตัวเมื่อได้รับความร้อน ดังนั้นจริงๆแล้วมันไม่ใช่ดิน แต่น่าจะเรียกว่าเป็นพลาสติกปั้นได้มากกว่า สามตัวนี้เกือบจะบอกได้ว่าเหมือนกันทุกประการต่างที่ สี และความแข็ง ซึ่งแบบ Firm จะแข็งและอยู่ตัวมากกว่า ตามทฤษฎีทั้งสองตัวจะไม่แห้งที่อุณหภูมิปกติ เพราะไม่มีน้ำเป็นส่วนผสม นอกจากว่าถูกอุณหภูมิสูงเป็นระยะเวลานานๆ ตัวประสานที่เป็นสารเชื่อมก็อาจเกิดปฏิกริยาแล้วแข็งตัวได้ ถ้าเป็นลักษณะนี้ก็สามารถใช้น้ำยา Softener นวดให้นุ่มได้ การใช้งานพอปั้นพอใจแล้วก็นำไปอบที่อุณหภูมิที่กำหนด ประมาณ 150 องศา ซึ่งระยะเวลาจะขึ้นกับความหนาของชิ้นงาน ส่วนจะใช้ไดร์เป่าผม หรือเครื่องเป่าลมร้อนอื่นๆแทนก็ได้ แต่ถ้างานหนามากการแข็งตัวอาจไม่เสมอกันเหมือนเตาอบ และอาจต้องใช้เวลามากกว่า (ดูสินค้าได้ที่นี่)

      

– Sculpey Original เป็น Polymer Clay ตัวแรกเริ่มของ Sculpey มีสีขาว เนื้อเนียน มีความนิ่มคล้ายกับดินน้ำมันเด็กทั่วไป เหมาะกับการปั้นเป็นรูปทรงง่ายๆที่ไม่มีรายละเอียดซับซ้อนมากนัก เมื่ออบแข็งแล้ว สามารถขัดแต่ง ทำสี ได้ตามต้องการ (ดูสินค้าได้ที่นี่)

– Sculpey 3 เป็น Polymer Clay แบบมีสีเนื้อเนียน ค่อนข้างนุ่ม ไม่ติดมือ เหมาะกับการใช้ปั้นงานที่ต้องการสี และสามารถใช้เป็นดินแม่สีนวดผสมให้กับ Super Sculpey ทั้ง 2 รุ่นให้มีสีที่ต้องการโดยคงคุณสมบัติของดินตัวหลัก Super Sculpey ได้ เหมาะกับงานที่ต้องการทำจบในตัว เช่นทำเครื่องประดับ ทำของชำร่วย ฯลฯ จากดินโดยตรง เพราะเมื่ออบเสร็จก็จะกลายเป็นพลาสติกทันที (ดูสินค้าได้ที่นี่)

  

– NendoClay Plus / NendoClay / StyleClay เป็นดินแบบที่เรียกว่า industrial design clay ใช้ในงานออกแบบผลิตภัณฑ์-รถยนต์-ชิ้นส่วนยานยนต์ ลักษณะแข็งอยู่ตัวที่อุณหภูมิปกติ ต้องใช้เครื่องมือโลหะในการแต่งผิวถ้าแข็งตัว เวลาทำงานต้องอบที่ 50-55 องศาจึงนิ่มมือ ใช้วิธีการปั้นด้วยการพอกแล้วขูดออก ใช้เก็บงานที่มีพื้นผิวใหญ่ๆได้ดี เช่นรถ ผลิตภัณฑ์ กลุ่มนี้ไม่เหมาะกับงาน anatomy หรืองาน figure (ดูสินค้าได้ที่นี่)

     

อ่านมายาวเหยียดหวังว่าเพื่อนๆคงได้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์บ้างนะครับ